سوال 1. گلخانه استاندارد چیست؟

گلخانه استاندارد به انضمام تجهیزات جانبی وابسته ، محلی است كه میبایست گیاه و محصولات تحت كشت را با ‏توجه به اقلیم مورد نظر، در برابر ناملایمات جوی و سایر تهدیدات قهری (باد- طوفان- برف و ...) حفظ ‏نماید و كلیه تمهیدات در برابر احتمال قطع گاز و برق و سرمازدگی از قبل پیش بینی شده باشد ، به ‏گونه ای كه محصول نهایی با كمترین هزینه و بالاترین عملكرد تولید گردد و عاری از باقیمانده سموم و ‏عناصر سنگین و مطابق با استانداردهای بین المللی و قابل عرضه در بازارهای هدف باشد.‏

سوال 2. جنس سازه چه باید باشد؟ گالوانیزه یا سیاه با پوشش رنگ؟

جنس سازه گلخانه به دلیل رطوبت فراوان و احتمال وجود گاز   SO2 حاصل از سوختن سولفور ( گوگرد) ، میبایست گالوانیزه و مقاوم در برابر خوردگی و زنگ باشد، همچنین سبک و مقاوم در برابر باد و طوفان و وزن برف باشد.
سهولت در نصب و خدمات پس از فروش نیز از اختصاصات مهم یک سازه گلخانه است. ‏‏
در خصوص رنگ آمیزی آهن سیاه، چنانچه پوشش رنگ استاتیک و کوره ای باشد قابل قبول است ولی هزینه ای بیشتر از گالوانیزه خواهد داشت که تو صیه ‏نمی گردد.‏

سوال 3. پوشش گلخانه شیشه ای یا پلاستیکی باشد؟

 پوشش شیشه به دلیل شفا فیت و ضریب عبور دهی نور بیشتر، غالبا در ‏اقلیم هایی که روز ابری زیاد دارند( مانند شهر های ساحلی شمال کشور‎ ‎‏ و یا کشورهای شمال قاره اروپا) توصیه میشود ‏ولی به هر حال سلیقه فردی نیز در سایر اقلیمها میتواند عاملی برای انتخاب باشد، به علاوه آنکه قیمت سازه شیشه ای 35% ‏بیشتر از پلاستیکی میباشد . امروزه پلاستیک  های مخصوص گلخانه ضمن دارا بودن مقاومت در برابر اشعه ‏UV‏ و خاصیت ‏ضد تعریق و  نیز ترمال یا IR  دارای خاصیت ‏Diffusion ‎‏  یا تفرق نور میباشند که این امر موجب یکنواختی پخش نور و عدم سایه اندازی برگها ‏بر روی هم میگردد و باعث افزایش راندمان میشود.‏

سوال 4. ارتفاع ، عرض و وسعت گلخانه چه تاثیری دارد؟

ارتفاع بلند‎‏ یعنی بین 6 تا 7 متر  ( و امروزه تا 11 متر ) موجب بیشتر شدن حجم هوا میگردد و همچنین همواره هوای مطلوب در دسترس گیاه خواهد بود چون هوای نا مطلوب به بالای گلخانه رفته و از دریچه های سقفی خارج میگردد همچنین هر چه گلخانه ارتفاع بیشتری داشته باشد و سطح آن یکپارچه باشد ، انرژی کمتری برای گرمایش و سرمایش مصرف میکند. چرا که ظرفیت گرمایی حجم هوای زیاد ، بیشتر است و ظرفیت گرمایی بالا موجب میشود که گرمای جذب شده در طی روز را دیرتر از دست بدهد. درست مانند آب دریا !
 عرض زیاد یعنی بین 8 متر تا 13 متر موجب میشود تا تعداد کرتها بیشتر شود و موانع عملکرد ماشین آلات در داخل گلخانه کمتر گردد. همچنین تعداد ستونها نیز کاهش می یابد و قیمت تمام شده سازه نیز کمتر میگردد.
امروزه حد اقل وسعت دارای توجیه برای گلخانه یک هکتار است ولی چنانچه متقاضی قصد داشته باشد با وسعت کم شروع کند و ظرف یک سال به یک هکتار افزایش دهد قابل توجیه است.
یکپارچگی و وسعت هر چه بیشتر باشد عملکرد گیاه بیشتر است و هزینه ها سر شکن میگردد.             
وسعت زیاد ‏به دلیل تامین حجم هوای زیاد، یکنواختی دما ،حذف تنشهای حرارتی به گیاه و کاهش مصرف سوخت و انرژی و کاهش هزینه ‏های تولید بسیار بهتر است.
امروزه گلخانه ها در کشور هلند و ترکیه و یا کنیا و مکزیک در حدود 10 هکتار و بیشتر هم هستند.

سوال 5. عرض دریچه سقفی و محل استقرار دریچه ها چه تاثیری در گلخانه دارد؟

در اقلیم استانهایی مانند تهران - البرز - سمنان ، دریچه های سقفی باید در بالاترین نقطه سازه و به صورت پیوسته نصب شوند( تاج ‏گلخانه) چرا که هوای گرم و نا مطلوب همواره به سمت بالا در حرکت است و لذا از آنجا خارج میگردد.
 عرض دریچه ها میبایست حد اقل یک سوم ‏عرض هر دهانه گلخانه باشد تا تهویه مناسب انجام شود.‏ به عنوان مثال اگر عرض گلخانه 9/6 متر باشد حداقل عرض دریچه سقفی میبایست 3/2 متر باشد.

سوال 6. مقاومت سازه در برابر طوفان ، برف و بار آویزان را توضیح دهید؟

  به دلیل حذف خطرات ناشی از ناملایمات جوی  با توجه به شرایط ‏اقلیمی هر منطقه  - برای غالب مناطق ایران  مقاومت در برابر طوفان   ‏km/h‏122   و  مقاومت در برابر برف  ‏kg/m2‎‏  40  و مقاومت در ‏برابر بار آویزان ‏‎  kg/m2‎‏ 15  توصیه میشود .
•   

سوال 7. سیستم ابیاری گلخانه بصورت اتوماسیون است یا دستی؟ جنس لوله های آبیاری چیست؟

لوله های PVC فشار قوی در دستگاه های هیدروپونیم استفاده میشود  و از لوله های پلی اتیلن نیز جهت توزیع آب  استفاده میگردد. همچنین آبیـاری در گلخانه حتماً باید بصورت قطره ای باشد، در غیر اینصورت قادر به کنترل رطوبت محیط و نیز کوددهی به موقع و منظم نخواهیم بود.

سوال 8. قابلیت مکانیزه و اتوماسیون شدن سازه و کلیه سیستمهای گلخانه چه تاثیری دارد؟

 به دلیل  حذف خطای انسانی و کاهش نیروی کار  و در ‏نتیجه کاهش هزینه های تولید ‏اهمیت کلیدی در موفقیت یک پروژه دارا است.

سوال 9. آنالیز کردن و تغییر مواد محلول غذایی چگونه و با چه تکنیکی انجام میشود؟

آنالیز عناصر غذایی موجـود دربرگ و عناصر غذایی موجود در خاک و عموماً با تکنیک اسپکتروفتومتری و یا کیتهای آزمایشگاهی و معرفهای عناصر

سوال 10. جهت استقرار گلخانه ها را توضیح دهید؟

 در گلخانه های وسیع و یکپارچه سر و ته گلخانه ها به سمت شمال و جنوب باید باشد ‏و بدنه به سمت غرب و شرق ، چرا که  باد غالب اغلب نقاط در نیمکره شمالی کره زمین غرب به شرق می وزد و استقرار غربی شرقی گلخانه ها موجب مقاومت بیشتر سازه در برابر  وزش باد میگردد. ‏
همچنین وزش باد موجب تهویه بهتر و سریعتر هوا میگردد،چرا که از روی دریچه ها عبور میکند و فشار منفی ایجاد شده موجب مکش هوای داخل گلخانه  به بیرون میگردد و هوای تازه جایگزین هوای خارج شده میشود  و این امر باعث گردش طبیعی هوا در داخل گلخانه خواهد شد.

سوال 11. در خصوص کشت هیدروپونیک از چه تعداد مخزن یا تانکر استفاده کرده اید؟

سیستمهای کوددهی و آبیاری اتومـاتیک، امروزه بسیار پیشرفت کرده است و بسته به وسعت پروژه متفـاوت است و همچنین با اندازه گیری فاکتورهای ph و EC به دقت کوددهی افزوده میگردد. ولی به طور  معمول دو مخزن  برای مواد غذایی به استوک A و استوک B  و یک مخزن برای اسید و یک مخزن برای اختلاط مواد غذایی و اسید و آب به نام مخزن اختلاط یا MIXING TANK  لازم است.

سوال 12. ‎‏ ‏t‏∆ ( اختلاف دمای محیط بیرون و داخل گلخانه) چیست و چه اهمیتی دارد؟

تضمین تامین‎ ‎‏ ‏t‏∆ ( اختلاف دمای محیط بیرون و داخل گلخانه) مورد نیاز برای  سیستمهای گرمایش و سرمایش گلخانه از مهمترین فاکتورهای اصلی در انتخاب تجهیزات گرمیشی و سرمایش میباشد، چرا که  دمای مورد نیاز گیاه با توجه به سرما و گرمای محیط بیرون میبایست بدون  هر گونه افت و خیز ناگهانی تامین گردد زیرا  تنش حرارتی موجب توقف ‏رشد گیاه میگردد و ضرر های جبران ناپذیری را در میزان عملکرد محصول به بار می آورد.‏

سوال 13. آب مصرفی گلخانه چطور تهیه می شود؟ برای جلوگیری از آلودگی آب چه تمهیداتی بکار برده اید؟

از چاه آب- مسیر آب چاه باید کنترل ادواری شود و نیز از مسـیرهایی که نزدیـک به کشتهای مشابه میباشد، حتماً میبایست اجتناب کرد.

سوال 14. تنظیم رطوبت مورد نیاز گیاه چه اهمیتی دارد؟

به دلیل  آنکه اغلب گیاهان گلخانه ای به رطوبت نسبی 70% نیاز دارند و رطوبت زیادتر از 70% ‏موجب بروز بیماریهای قارچی در گیاه میگردد و رطوبت کمتر نیز موجب توقف رشد و فتوسنتز میشود. لذا انتخاب سیستمهای مه پاش و سیرکولاسیون هوا از الزامات یک گلخانه میباشد.

سوال 15. آیا مشکلی در رابطه با رسوب املاح در سیستم هایدروپونیک وجود دارد؟

رسوب املاح و نیز گرفتگی دریپرها توسط رشد جلبکها از مهمترین مشکلات است ولی با فیلتراسیون صحیح و تزریق اسید میتوان با این مشکل مقابله کرد.

سوال 16. سیستم آبیاری و کودهی اتوماتیک چه تاثیری در گلخانه دارد؟

 به دلیل  آبیاری منظم و تامین مواد مغذی و تزریق اسید و باز به طور دقیق و به ‏اندازه موجب رشد بهینه میگردد و خطرات ناشی از مسمومیت عناصر غذایی را کاهش میدهد و در نتیجه باعث افزایش عملکرد و طول دوره میگردد.

سوال 17. از چه نوع کودی در گلخانه استفاده کنیم؟

مصرف کودهای ماکرو (N-P-K ) از جهت تخـریب بافت خاک و آلـودگی محیط زیسـت میبایست کنترل شوند- ریز مغذی ها و یا عناصر میکرو که عموماً جزو عناصـر سنگین هستند از مهمترین عوامل مضر برای سلامتی انسان میباشند. لذا میبایست جهت جلـوگیری از امر تجمـع عناصر سنگین در محصول و یـا مسمومیتهای گیاهی، از کودهایی که با تکنولوژی کلاته کردن (chelating ) ساخته شده اند استفاده نمود و کـشورهای سوئیس- هلند -فرانسه- انگلستان و آمریکا از جمله کشورهای صاحب نام در ساخت این نوع کودها میباشند.

سوال 18. آیا در زمینه تغییر مواد محلول غذایی و تاثیر منفی آن روی گیاه مشکلی وجود دارد؟

چنانچه کودهای مصرفی دارای خاصیت کلاته  صحیح نباشند( CHELATING AGENT ) ، با مشـکل مسمومیت گیاه و تجمع عناصر در محصول مواجه خواهیم شد.

سوال 19. سیستم اتوماسیون گلخانه در زمینه کنترل عوامل محیطی مثل نور،رطوبت،کنترل گاز، ... به چه صورت باشد؟

به دلیل عدم توانایی اتوماسیون درسازه، کلیـه سیستمهای گـرمایشی و سـرمایشی توسـط نیروی انسانی تنظیم میشوندکه این امر خود مشکلات متعددی را ایجاد میکند . نور مصنوعی در کشور ایران، به جهت آنکه از نور طبیعی زیادی برخورداریم، توجیه ندارد( هزینه ثابت اولیه بسیار بالا و مصرف برق زیاد میباشد).

سوال 20. در زمینه گرده افشانی و میوه بستن ( FRUIT SET ) چه تدابیری را اتخاذ باید کرد؟

در محصولاتی مانند خیار، گرده افشانی اصلاً نباید انجام پذیرد ولی برا ی فلفل و گوجه از ضروریات است که توسـط تکان دادن بوته این امـر انجـام میشود. در گلخـانه های مـدرن از زنبـورهایی بنام Bumble Bees استفـاده می گردد که در ایران به دلیل کوتاه بودن ارتفاع گلخـانه و گـرم شدن بیش از حد داخل گلخانه از این نوع حشرات نمیشود استفاده کرد. همچنین تکثیر انبوه این نوع حشرات در داخل کشور وجود ندارد. البته در تعدادی گلخانه مدرن که در سالهای اخیر ساخته شده است، به صورت پروازی توسط هواپیما وارد میگردد مه این امر به دلیل مشکلات تحریم بانکی دچار مشکل است.

سوال 21. مبارزه بیولوژیک با آفات و محصول بیولوژیک تحت چه شرایطی امکان پذیر است؟

بهترین روش مبارزه با آفات مبارزه بیولوژیک میباشد که  از روشهای تلفیقی مبارزه بیولوژیک میتوان استفاده از شکارگر ها ، فرمون ها ، سموم پایه گیاهی نام برد.
 البته مبارزه بیولوژیک در ایران به دلیل آنکه شرکتهای تكثیر شکارگرها(predator ) وجود ندارند و اگر هم اخیرا شروع به کار کرد باشند تنوع شکارگرها  کافی نیست ، همچنین کاربرد عمـلی آنها میسر نمیباشد ، چرا که  برای مبـارزه بیولوژیک مـوفق، احتیاج به سازه مدرن و تجهیزات توری وSAS داریم. شکارگرها نیز در سازه ههاس سنتی که ارتفاع بلند و تهویه مناسب ندارند  دچار تنش حرارتی میگردند و از فعالیت باز می مانند..

سوال 22. تعداد نیروی انسانی به چه عواملی بستگی دارد ؟

هرچه اتوماسیون در گلخانه بیشتر باشد ضمن کاهش خطای انسانی نوجب کاهش هزینه ها نیز میگردد.
امروزه در گلخانه های سنتی و غیر مدرن کشور ، 20 نفر پرسنل در هکتار اشتغال دارند که در مقایسه با گلخانه های پیشرفته که 3 نفر در هکتار میباشد بسیار تاسف بار است و موجب شکست پروژه میشود. لذا توجه به اتوماسیون در گلخانه بسیار با اهمیت است.

سوال 23. میزان عملکرد در واحد سطح به چه عواملی بستگی دارد؟

 میزان عملکرد در واخد سطح به طول دوره و کاهش تنشهای وارده به گیاه و همچنین نوع بستر گیاه بستگی دارد.
هر چه گلخانه دارای ارتفاع بلند و تجهیزات گرمایش و سرمایش و رطوبت زا استاندارد باشد طول دوره افزایش میابد. بستر های بدون خاک و کشت هیدروپونیک باعث افزایش عملکرد میگردد.به عنوان مثال متوسط عملکرد گوجه فرنگی و یا خیار  در یک دوره 7 ماهه در گلخانه خاک کشت با تجهیزات حد اقلی در خدود 20 کیلوگرم در مترمربع میباشد که در صورت کشت بدون خاک در یک گلخانه مجهز تا 80
Kg/m² در یک دوره 12 ماهه افزایش میابد.

سوال 24. بازاریابی در محصولات گلخانه ای چگونه باید باشد؟

در بازار داخـل با توجه به کمبود محصولات با کیفیت و  تقاضای زیاد برای محـصولات ممتاز ، لذا مادامیکه محصول درجه یک و ممتاز تولید گردد، مشکلی وجود ندارد. ولی برای صادرات استمرار حضور و کیفیت ممتاز و عاری از باقیمانده سموم و عناصر سنگین بودن از اصول بازاریابی در بازارهای بین المللی میباشد.
همچنین تقویت ناوگان تخصصی حمل و نقل و پشتیبانی دولت از حضور بخش خصوصی در نمایشگاههای کشورهای حوزه خلیج فارس یا CIS از نیازهای صادرات میوه و تره بار  میباشد.

سوال 25. رابطه طرح توجیهی و تسهیلات بانکی در احداث گلخانه مجهز چیست؟

ارزش هر پروژه ای به طرح توجیهی و برنامه ریزی آن طرح بستگی دارد و یک پروژه گلخانه در صورتی موفق خواهد بود که قبل از شروع  دارای طرح توجیهی و اقتصادی صحیح باشد و بدین صورت بانک عامل میتواند با اطمینان خاطر نسبت به تامین بودجه آن طرح اقدام نماید.
البته تکثر قوانین و عدم وحـدت رویه وزارت جهاد کشـاورزی و بانک های عامل و عدم انطبـاق دستـورالعمـلهای هر یک با دیگری و درخواست وثیقه های ملکی شهری علاوه بر طرح آتی الاحداث و زمین طرح از جمله موانع اصلی در اخذ تسهیلات بانکی به حساب می آیند.

سوال 26. با توجه به حاصلخیز بودن خاک ایران احداث گلخانه هایدروپونیک به لحاظ اقتصادی به صرفه است؟

حاصلـخیزی خاک برای کشتهای گلخـانه ای بعد از یک سال کشت دیگر مفهومی ندارد و افـزایش آفـات و بیماریهای خاکزی و نیز کاهش عناصر مغذی در خاک، توجیه استفاده از خاک را از بین میبرد. در نتیجه در راستای تحقق تولید ارزان و سلامت تولید، کشتهای بدون خاک توصیه میگردد.
اگر چه هزینه ثابت اولیه در احداث کشت بدون خاک بیشتر است ولی افزایش عملکرد و کاهش ریسک فاکتورها باعث توجیه هزینه میگردد.

فرم ارسال سوالات

نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
متن سوال :
* لطفا کاراکترهایی را که در تصویر می بینید در کادر پایین وارد کنید: